Czy e- papieros jest szkodliwy?

Jesteś tu: » Strona Główna » Pedagog Szkolny » Czy e- papieros jest szkodliwy?

Gazetka dla rodziców styczeń 2019 rok

„ Czy E-papieros jest szkodliwy?”

Status prawny e-papierosów w Polsce

E-papierosy podlegają wielu obostrzeniom prawnym, zgodnie z ustawą z dnia 22 lipca 2016 r. o zmianie ustawy o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych. E-papierosy mogą kupić wyłącznie osoby pełnoletnie. Zakazane jest udostępnianie i sprzedaż e-papierosów i pojemników z płynem osobom poniżej 18 roku życia. Sprzedawca powinien zatem sprawdzić czy kupujący klient jest pełnoletni. Zakazane jest też ich używanie w miejscach publicznych. Nowa regulacja ogranicza miejsca używania papierosów elektronicznych, określając je analogicznie do obecnie obowiązującego zakazu klasycznych wyrobów tytoniowych w miejscach publicznych,  np. na przystankach, w szpitalach, miejscach pracy, szkołach i obiektach rekreacyjno- sportowych, a także w pociągach, autobusach i tramwajach. Za złamanie tego zakazu grozi nawet 500 zł mandatu. Zabroniona została też sprzedaż internetowa większości akcesoriów (liquidy, bazy, atomizery i inne). E-papierosy zostały objęte też zakazem reklamowania. Prawo to dostosowuje obowiązujące w Polsce przepisy do dyrektywy unijnej z 2014 roku. Ustawę w tej sprawie Sejm przyjął 22 lipca 2016r.

Każdego roku w Polsce prawie 100 tyś. osób umiera z powodu chorób odtytoniowych. Palenie papierosów klasycznych czy elektronicznych prowadzi do ciężkich chorób, a czasem do śmierci palacza. Jak się okazuje e-papierosy są tak samo traktowane jak zwykłe i są równie niebezpieczne dla zdrowia. Publikowane badania potwierdzają, że zawarta w zasobnikach papierosów elektronicznych nikotyna jest substancją silnie toksyczną wpływającą na choroby serca i naczyń.

Nikotyna

Wbrew obiegowej opinii, nikotyna jest jedną z mniej szkodliwych substancji wdychanych wraz z dymem papierosów analogowych (jej szkodliwość bywa przyrównywana do kofeiny, choć nie jest też obojętna dla zdrowia i jest środkiem silnie uzależniającym. W niskich stężeniach nikotyna ma przeciwbólowe, po przyjęciu większych dawek może jednak powodować nudności, wymioty, biegunkę, niekontrolowane ślinienie, bradykardię, a być może także drgawki i hiperwentylację. Teoretycznie przedawkowanie nikotyny może prowadzić do śmierci, jednak przy stężeniach uwalnianych przez e-paieros jest to bardzo mało prawdopodobne. Kobiety ciężarne i karmiące oraz osoby starsze są bardziej wyczulone na efekty zażywania nikotyny, jej wpływ na dzieci i młodzież nie jest do końca wyjaśniony. Nie jest do końca jasne,  w jaki sposób organizm przyswaja uwalnianą w aerozolu nikotynę. Prawdopodobnie dzieje się to w górnych rejonach układu oddechowego i odpowiedzialna jest za to błona śluzowa, choć możliwe, że przyswajana jest przez pęcherzyki i oskrzeliki w płucach.

Co to jest e-papieros?

E-papieros (elektroniczny inhalator nikotyny, EIN) – zasilane akumulatorem  urządzenie inhalacyjne dające użytkownikowi podobne wrażenia jak przy paleniu tradycyjnych papierosów. Urządzenie powoduje zamianę roztworu inhalacyjnego na wdychany przez użytkownika aerozol (zamiast dymu wdychanego przy paleniu papierosów). Roztwór inhalacyjny (tzw. e-liquid) składa się zazwyczaj z glikolu propylenowego, gliceryny, aromatów oraz nikotyny w różnym stężeniu (od 0% do 3,6%). Czasami dodaje się także do roztworu inhalacyjnego niewielkie ilości wody demineralizowanej oraz etanolu.Pierwsze pomysły na stworzenie „bezpiecznego” dla zdrowia palaczy papierosa sięgały połowy XX w. i były próbą odpowiedzi firm tytoniowych na nagonkę medialną o szkodliwości nikotyny i innych substancji wchodzących w skład papierosów. Jednak żadnej ze znanych marek nie udało się stworzyć produktu, który zostałby dobrze przyjęty przez konsumentów. Ciągłe problemy techniczne skutecznie uniemożliwiły wprowadzanie na rynek elektronicznych papierosów. W Polsce wzmianki o elektronicznym papierosie pojawiły się w 2006, ale prawdziwa popularyzacja nastąpiła w latach 2008 i 2009, kiedy powstało najwięcej firm sprowadzających e-papierosy i handlujących nimi.

Budowa e-papierosa

Klasyczny e-papieros składa się z dwóch lub trzech części:

  • Kartridż – wymienny pojemnik na płyn (tzw. liquid). Płyn w kartridżu można uzupełniać, dostępne są w wielu smakach i mocach (od beznikotynowych do bardzo mocnych).
  • Atomizer – "serce" e-papierosa – miejsce, gdzie płyn jest podgrzewany i zamienia się w „dym”, a faktycznie parę ze składnikami smakowymi, czasami również zapachowymi.
  • Źródło zasilania – zazwyczaj akumulator, niekiedy bezpośrednie podłączenie do kontaktu, USB bądź gniazdka samochodowego. Jako że e-papieros jest urządzeniem elektronicznym, nie działa bez zasilania[2]

Działanie e-papierosa

Podstawowa zasada działania e-papierosa to podgrzanie e-liquidu (zazwyczaj zawierającego nikotynę) do temperatury, w której przechodzi on w stan lotny i może być wdychany. W e-papierosie nie zachodzi spalanie, dzięki czemu nie wydziela się silny zapach i powstaje bardzo niewiele substancji ubocznych. Ustnik posiada wymienny wkład wypełniony specjalnym płynem (e-liquid), zawierającym glikol propylenowy (50% do 99,6%), glicerynę i opcjonalnie nikotynę (0% do 3,6%) oraz dodatki smakowe lub aromatyczne. Podczas "zaciągania się" przez użytkownika, mikroprocesor przez przełącznik (zależnie od modelu jest to czujnik podciśnieniowy wykrywający przepływ powietrza, akustyczny lub manualny w formie przycisku) aktywuje zasilanie tzw. atomizera. Atomizer wprowadza mikroskopijne kropelki płynu do przepływającego powietrza przez podgrzanie płynu do temperatury 150-180 °C. Wytwarzany jest aerozol, który jest inhalowany przez użytkownika. Glikol propylenowy powoduje, że płyn tworzy mgiełkę przypominającą wyglądem dym tytoniowy, dodatek gliceryny zwiększa ten efekt. W niektórych modelach e-papierosów mikroprocesor aktywuje również znajdującą się na końcu urządzenia diodę LED, która symuluje żarzenie się papierosa.

Różnice w stosunku do wyrobów tytoniowych

  • E-papieros nie zawiera tlenku węgla oraz substancji rakotwórczych, ponieważ proces "e-palenia" faktycznie polega na inhalacji parą złożoną głównie z glikolu propylenowego oraz gliceryny, nie zaś spalaniu tytoniu,
  • Koszt e-palenia (jednostkowy, poza samym zakupem urządzenia) jest wielokrotnie niższy niż przy zakupie tradycyjnych papierosów.

Elektroniczne inhalatory nikotyny a zdrowie

Jedną z najważniejszych kwestii wpływających zarówno na odbiór  papierosów elektronicznych w społeczeństwie, jak i na dotyczące ich uwarunkowania prawne, jest sprawa ich ewentualnej szkodliwości dla zdrowia, zarówno niezależnie, jak i w porównaniu z papierosami analogowymi. Wiele badań potwierdza ich drastycznie niższą szkodliwość w porównaniu z wyrobami tytoniowymi, a także fakt, że korzystna dla zdrowia jest jakakolwiek metoda pozwalająca wyeliminować palenie tytoniu. Badania potwierdzają też, że korzyść zdrowotną z przerzucenia się z papierosów analogowych na elektroniczne odniosą także pacjenci z chorobami układu krążenia. Mimo to wielu badaczy zaznacza, że wciąż brak jest badań dokumentujących wpływ e-papierosów na zdrowie w dłuższej perspektywie. Nie jest też jasne, czy tzw. papierosy elektroniczne powinny być używane jako substytut analogowych przez osoby, którym trudno jest rzucić palenie, lub które tego nie chcą. Sprawę komplikuje dodatkowo fakt, że wielu lekarzy i naukowców błędnie interpretuje bądź przedstawia dostępne wyniki badań dotyczących skuteczności i bezpieczeństwa e-papierosów ze względu na własne przekonania. To z kolei wpływa na porady, których udzielają pacjentom i na odbiór społeczny papierosów elektronicznych. Niektórzy badacze są zdania, że ich skuteczność w tym zakresie jest zbliżona do skuteczności plastrów nikotynowych powiązanych z terapią behawioralną, inni sugerują, że skuteczność ta może być podobna lub nawet znacznie wyższa dzięki temu, że sięganie po e-papieros zaspokaja także potrzeby palaczy nawykowych, nie tylko głód nikotyny. Zdaniem niektórych potencjalna szkodliwość papierosów elektronicznych dalece wykracza poza ewentualne zyski zdrowotne, jakie daje rzucenie palenia.

Czy e-papieros jest szkodliwy? Elektroniczne papierosy są znacznie mniej szkodliwe od tych normalnych. Potwierdzają to badania przeprowadzone przez zespół naukowców od kierunkiem prof. Andrzeja Sobczaka ze Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach oraz Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia w Sosnowcu. Badania potwierdzają, że papierosy elektroniczne są istotnie mniej szkodliwe niż te klasyczne, ale także zawierają związki rakotwórcze. Naukowcy potwierdzili, że wdychany przez użytkowników e-papierosów aerozol nie jest, jak się powszechnie uważa, całkowicie neutralny dla zdrowia. Może zawierać szkodliwe, rakotwórcze związki. Po drugie- ich stężenie istotnie zależy od mocy baterii, stosowanej w urządzeniu. W e-papierosach do rozpuszczania nikotyny używa się powszechnie dwóch związków – gliceryny i propylenu glikolowego. Udowodniono, że podgrzewanie ich do wysokich temperatur powoduje ich rozpad na m. in. Formaldehyd i acetaldehyd – dwa rakotwórcze związki karbonylowe.

Ustawa zakazująca palenia papierosów i e-papierosów jest pierwszym krokiem do tego, aby Polska była krajem wolnym od dymu tytoniowego w 2030 roku.

 

Opracowała: Tatiana Żak